43 hektarlık devasa orman aslında tek bir canlıymış! İşte dünyanın en yaşlı ve en ağır canlısı Pando!

Central Utah'taki Fishlake Ulusal Ormanı'nda, Son Buzul Çağı'nın sonundan bu yana sessizce kendi kendini klonlayan devasa bir canlı yaşıyor. Dışarıdan bakıldığında geniş bir orman olduğu düşünülen bu yapı, aslında yer altından birbirine bağlı devasa bir organizma!

01 43 hektarlık devasa orman aslında tek bir canlıymış! İşte dünyanın en yaşlı ve en ağır canlısı Pando!

Aslında yer üstündeki görünümüyle alışık olduğumuz ormanlardan hiçbir farkı yok. Ancak, 43 hektarlık alana yayılan yaklaşık 47 bin gövdenin her biri genetik olarak birbirinin aynısı. Hepsi yer altında yaklaşık 6 bin ton ağırlığındaki tek bir kök sistemiyle birbirine bağlı.

02 43 hektarlık devasa orman aslında tek bir canlıymış! İşte dünyanın en yaşlı ve en ağır canlısı Pando!

DÜNYANIN EN AĞIR VE EN YAŞLI ORGANİZMASI!

Latince "Yayılıyorum" anlamına gelen Pando adını taşıyan bu dev, kütlece muhtemelen dünya üzerindeki en ağır canlı organizma konumunda.

03 43 hektarlık devasa orman aslında tek bir canlıymış! İşte dünyanın en yaşlı ve en ağır canlısı Pando!

ABD Orman İşletmesi verilerine göre Pando'nun ağırlığı yaklaşık 5,9 milyon kilograma ulaşıyor.

Chicago Üniversitesi'nden Rozenn Pineau liderliğindeki ekibin genetik çalışmasında da doğrulanan bu devasa yapının yaşı ise bilim insanlarını heyecanlandırıyor. Ekibin tahminlerine göre Pando, 16 bin ila 80 bin yıl arasında bir yaşa sahip.

04 43 hektarlık devasa orman aslında tek bir canlıymış! İşte dünyanın en yaşlı ve en ağır canlısı Pando!

ONU TEK BİR ORGANİZMA YAPAN NEDİR?

Titrek kavak türünün en büyük özelliği, tek bir fidenin kök sistemi canlı kaldığı sürece ramet adı verilen yeni gövdeler verebilmesidir. Her bir gövde, orijinal fidenin birebir klonudur. Birini kestiğinizde, ertesi bahar aynı köklerden bir diğeri yükselir.

05 43 hektarlık devasa orman aslında tek bir canlıymış! İşte dünyanın en yaşlı ve en ağır canlısı Pando!

Pando, bu sürecin binlerce yıl boyunca hiç kesintiye uğramadan devam etmesiyle ortaya çıktı:

Geçici Gövdeler, Kalıcı Kökler: Görünürdeki gövdeler yaklaşık 130 yıllık bir döngüde yaşar ve ölür. Ancak altlarındaki kökler ölmez.

Kadim DNA: Kökler, Pleistocene çağının derinliklerinde koloniye başlayan orijinal fidenin DNA'sını taşıyan taze gövdeler göndermeye devam eder.

Tek Bir Ata: Araştırmacılar Pando ve komşu kavaklardan alınan 500'den fazla doku örneğini incelediğinde, her bir gövdenin tek bir ataya dayandığını kesin olarak kanıtladı. Dokular arasındaki küçük farkların ise sadece organizmanın yaşamı boyunca hücrelerinde biriken somatik mutasyonlardan kaynaklandığı anlaşıldı.

06 43 hektarlık devasa orman aslında tek bir canlıymış! İşte dünyanın en yaşlı ve en ağır canlısı Pando!

PANDO KAÇ YAŞINDA?

Klonlanmış bir organizmanın yaşını belirlemek, ağaç yaş halkalarını saymaktan çok daha zordur. Çünkü inceleyebileceğiniz gövdeler en fazla bir ya da iki asırlıktır.

Pineau'nun ekibi bu engeli aşmak için zamanı geriye sarmayı tercih etti ve somatik mutasyonların Pando'nun dokularında birikme hızını hesapladı.

07 43 hektarlık devasa orman aslında tek bir canlıymış! İşte dünyanın en yaşlı ve en ağır canlısı Pando!

YAŞ HESABI NASIL YAPILIR?

Bir hücre her bölündüğünde küçük bir kopyalama hatası oluşur. Belirli bir hat üzerindeki hataları sayıp bunların birikme hızını bildiğinizde, o soyun ne kadar süredir bölündüğünü ve çoğaldığını hesaplayabilirsiniz.

08 43 hektarlık devasa orman aslında tek bir canlıymış! İşte dünyanın en yaşlı ve en ağır canlısı Pando!

Yakındaki Fish Gölü'nden çıkarılan tortu örneklerindeki polen kayıtları da bu genetik verileri destekliyor. Araştırmacılar, Pando'nun yaşını kesin olarak ifade etmek gerekirse en az binlerce yıllık olduğunu, hatta çok daha eski bir geçmişe dayanabileceğini belirtiyor.

09 43 hektarlık devasa orman aslında tek bir canlıymış! İşte dünyanın en yaşlı ve en ağır canlısı Pando!

YOK OLMA TEHLİKESİYLE KARŞI KARŞIYA!

Ancak bu muhteşem organizma yok olma tehdidi altında. Pando'nun en büyük düşmanı ne yangınlar ne de kuraklık. Bölgede kontrolsüz şekilde çoğalan katır geyikleri ve koruma alanına salınan büyükbaş hayvanlar...

10 43 hektarlık devasa orman aslında tek bir canlıymış! İşte dünyanın en yaşlı ve en ağır canlısı Pando!

Pando yaşlanan gövdelerinin yerine dipten sürekli yeni ve taze filizler (bebek ağaçlar) fışkırtıyor. Ancak aç geyikler bu taze filizleri daha büyüyemeden yiyor. Bu yüzden ormanda genç ağaç yetişmiyor.

11 43 hektarlık devasa orman aslında tek bir canlıymış! İşte dünyanın en yaşlı ve en ağır canlısı Pando!

Ekosistemin bozulmasıyla birlikte kurt ve ayı gibi vahşi hayvanların azalması bölgedeki geyik nüfusunun patlamasına yol açtı. Bu da binlerce yıldır tek bir kökten hayata tutunan bu devasa organizmanın sonunu hazırlıyor.

12 43 hektarlık devasa orman aslında tek bir canlıymış! İşte dünyanın en yaşlı ve en ağır canlısı Pando!

KORUMAK İÇİN GÖNÜLLÜ AĞ KURULDU

Bilim insanları, geyiklerin içeri girmesini engellemek için Pando'nun belirli bölgelerini 8 fit (yaklaşık 2.5 metre) yüksekliğindeki dev çitlerle çevirdi. Çitlerin arkasında kalan bölgelerde bebek ağaçların yeniden hızla büyümeye başladığı görüldü.

13 43 hektarlık devasa orman aslında tek bir canlıymış! İşte dünyanın en yaşlı ve en ağır canlısı Pando!

Üstelik, organizmayı korumak için "Friends of Pando" (Pando'nun Dostları) adı verilen gönüllü bir ağ kuruldu.

14 43 hektarlık devasa orman aslında tek bir canlıymış! İşte dünyanın en yaşlı ve en ağır canlısı Pando!

Organizmayı korumak için yapılanlar bununla da sınırlı değil. Bilim insanları ve sanatçılar, Pando'nun köklerine özel mikrofonlar (hidrofon) indirerek ağacın yeraltındaki titreşimlerini ve "sesini" kaydetti.

15 43 hektarlık devasa orman aslında tek bir canlıymış! İşte dünyanın en yaşlı ve en ağır canlısı Pando!

Bu sayede kök sisteminin hangisinin sağlıklı, hangisinin çürümekte olduğunu akustik olarak takip etmeye çalışıyorlar.

Haber Girişi Serap Salman - Editör

Sabah.com.tr Uygulamamızı İndirin

Uygulamalara Özel Ayrıcalıkları Keşfedin!