ABD’de sosyal ağlara karşı tepki yükseliyor: Ebeveynleri korkutan 7 tehlike

Facebook ve Instagram'ın sahibi Meta'ya karşı açılan tarihi davalar sürerken, ABD'de sosyal ağlara karşı tepki yükseliyor. Ebeveynlerin çocukların sosyal ağ kullanımına ilişkin taşıdığı endişelerin başında ise çocuklara yönelik cinsel saldırılar geliyor.

01 ABD’de sosyal ağlara karşı tepki yükseliyor: Ebeveynleri korkutan 7 tehlike

ABD'de sosyal medya şirketlerinin çocuklar üzerindeki etkisine ilişkin yıllardır süren tartışma, Meta'nın sanık sandalyesine oturduğu davalarla yeni bir aşamaya girdi. California'nın Oakland kentinde 18 Ağustos'ta başlayan federal davada California, Colorado, Kentucky ve New Jersey eyaletleri; Facebook ve Instagram'ın çocukları platformlarda daha uzun süre tutacak biçimde tasarlandığını, risklerin kamuoyundan gizlendiğini ve 13 yaşından küçük kullanıcılara ait verilerin ebeveyn izni olmadan toplandığını öne sürüyor. Davanın yaklaşık altı hafta sürmesi bekleniyor.

02 ABD’de sosyal ağlara karşı tepki yükseliyor: Ebeveynleri korkutan 7 tehlike

Dört eyalet, Meta'ya 2023'te dava açan 29 eyaletten ilk grubu oluşturuyor; diğer 25 eyaletin iddiaları daha sonra ele alınacak. Eyaletlerin talep ettiği cezaların teorik üst sınırının 1.4 trilyon dolara ulaşabileceği belirtiliyor. Ancak davanın Meta açısından asıl riski yalnızca para cezası değil.

03 ABD’de sosyal ağlara karşı tepki yükseliyor: Ebeveynleri korkutan 7 tehlike

Mahkeme, Instagram ve Facebook'un tasarımında köklü değişiklikler yapılmasına da hükmedebilir. Mahkeme önünde toplanan aileler, siber zorbalık, cinsel şantaj, yeme bozuklukları ve intiharla bağlantılı vakalarda hayatını kaybeden yaklaşık 600 çocuk ve gencin isimlerini taşıyan bir pankart açtı. Bu aileler için dava, yalnızca tazminat değil, şirketlerin çocuklara karşı sorumluluk üstlenmesini sağlayacak dönüm noktası.

04 ABD’de sosyal ağlara karşı tepki yükseliyor: Ebeveynleri korkutan 7 tehlike

7 TEHLİKE

1- Çocukların telefonu bırakamaması ve gece geç saatlere kadar çevrimiçi kalması.
2- Depresyon, kaygı, beden algısı ve özgüven sorunları.
3- Siber zorbalık ve akran baskısı.

05 ABD’de sosyal ağlara karşı tepki yükseliyor: Ebeveynleri korkutan 7 tehlike

4- Yetişkinlerin çocuklarla istenmeyen temas kurabilmesi.
5- Çıplak görüntüler üzerinden yapılan cinsel şantaj.

06 ABD’de sosyal ağlara karşı tepki yükseliyor: Ebeveynleri korkutan 7 tehlike

6- Çocukların kişisel verilerinin reklam amacıyla kullanılması.
7- Ebeveyn kontrollerinin yetersiz veya kolayca aşılabilir olması.

YÜZDE 40'I ŞİKÂYETÇİ

Pew Research Center'ın 2026'da yayımladığı araştırmaya göre ABD'li ebeveynlerin yaklaşık yüzde 40'ı sosyal medyanın çocuklarının uykusuna ve üretkenliğine zarar verdiğini düşünüyor. Sosyal medyanın çocuklarının ruh sağlığına zarar verdiğini söyleyenlerin oranı yüzde 24 iken, faydalı olduğunu düşünenlerin oranı yalnızca yüzde 8.

ESKİ META ÇALIŞANINDAN AĞIR SUÇLAMA

Davanın ilk tanıklarından eski Meta mühendisi Arturo Bejar, Instagram'ın 13 yaşından küçük kullanıcılar konusunda fiilen "sorma, söyleme" yaklaşımı izlediğini ileri sürdü. Bejar'ın ifadesi, davanın ikinci büyük başlığını oluşturan yaş tespiti ve çocuk verilerinin toplanması tartışmasını yeniden alevlendirdi. ABD'de Çocukların Çevrimiçi Gizliliğini Koruma Yasası (COPPA), 13 yaşından küçük çocuklara ait kişisel bilgilerin ebeveyn onayı olmadan toplanmasına sınırlamalar getiriyor. Eyaletler, Meta'nın küçük yaştaki kullanıcıların varlığını bildiğini ancak yeterli önlem almadığını iddia ediyor. Meta ise Facebook ve Instagram'a kayıt için asgari yaşın 13 olduğunu ve yaşını yanlış bildiren hesapları tespit etmek amacıyla yeni teknolojiler kullandığını belirtiyor.

07 ABD’de sosyal ağlara karşı tepki yükseliyor: Ebeveynleri korkutan 7 tehlike

TÜTÜN ÜRÜNLERİNE AÇILAN DAVALAR GİBİ

ABD'DE hukukçular ve çocuk güvenliği savunucuları, Meta davalarını 1990'larda tütün şirketlerine karşı açılan davalara benzetiyor. Bu benzetmenin altında ise, sosyal medya şirketlerinin de tütün şirketleri gibi ürünlerinin oluşturduğu riskleri bildikleri halde kamuoyuna farklı mesaj verdikleri iddiası yatıyor. Ancak karşı görüşte olanlar, sosyal medyanın sigaradan farklı olarak gençlere arkadaşlık, sosyal destek, bilgiye erişim ve kendini ifade etme imkânı da sunduğunu vurguluyor.

08 ABD’de sosyal ağlara karşı tepki yükseliyor: Ebeveynleri korkutan 7 tehlike

AGRESİFLEŞEN ÖĞRENCİLERE TELEFON YASAĞI

Almanya'da okullarda tırmanan şiddet ve dikkat dağınıklığına karşı akıllı telefonlara kapsamlı kısıtlama geliyor. Hıristiyan Demokrat Partisi (CDU) tarafından hazırlanan eğitimde disiplini yeniden tesis etmeyi amaçlayan yeni güvenlik ve eğitim paketinde şiddete eğilimli çocuklar için önlemler yer alıyor. Berlin Eğitim Senatörü Katharina Günther-Wünsch sürekli problem yaratan ve ailelerinin yetersiz kaldığı öğrencilerin diğer okullara devredilmek yerine özel destek alabileceği kurumlara yönlendirilmesi gerektiğini savunuyor. Şiddet ve dikkat dağınıklığıyla mücadele kapsamında okullarda genel cep telefonu yasakları gibi ek disiplin tedbirleri de tartışılan maddeler arasında.

Sabah.com.tr Uygulamamızı İndirin

Uygulamalara Özel Ayrıcalıkları Keşfedin!