Almanya’da siyasi dengeleri sarsacak seçim: Aşırı sağcı AfD iktidarın eşiğinde! Bugünden sonra ülkede neler değişecek?

Almanya'nın doğusundaki Saksonya-Anhalt eyaletinde bugün yapılacak eyalet meclisi seçimi, ülkenin siyasi dengeleri açısından kritik bir dönemeç olarak görülüyor. AŞIRI SAĞCI AFD ANKETLERDE ÖNDE Anketler, aşırı sağcı Almanya için Alternatif'in (AfD) seçimi açık ara önde tamamlayabileceğine işaret ediyor. Partinin yeterli sandalye kazanması halinde ise Almanya'da Nazi döneminin sona ermesinden bu yana ilk kez aşırı sağ bir parti tek başına eyalet hükümeti kurabilir. ABD merkezli The New York Times gazetesinin aktardığı bilgilere göre seçimde asıl soru, AfD'nin birinci olup olmayacağından çok, tek başına hükümet kurabilecek çoğunluğa ulaşıp ulaşamayacağı. EYALETTEKİ BAŞLICA SORUNLAR Yaklaşık 2,1 milyon kişinin yaşadığı Saksonya-Anhalt, eski Doğu Almanya topraklarında bulunuyor. Berlin'in batısında yer alan eyalet, Almanya'nın 1990'daki yeniden birleşmesinden bu yana ekonomik ve demografik sorunlarla mücadele ediyor. Birleşme sonrasında ülkenin diğer eyaletlerine kıyasla daha fazla nüfus kaybeden Saksonya-Anhalt'ta işsizlik de Almanya ortalamasının üzerinde. İşsizlik oranı yaklaşık yüzde 8 seviyesinde. Eyaletin mevcut başbakanı ise merkez sağ çizgideki Hristiyan Demokrat Birlik'ten (CDU) Sven Schulze. Bu şartlar, seçimde ekonomik sorunların yanı sıra göç ve mevcut siyasi düzene yönelik tepkinin de önemli başlıklardan biri olmasına neden oluyor. AFD NASIL YÜKSELDİ? 2013 yılında kurulan Almanya için Alternatif, yani AfD, başlangıçta esas olarak Almanya'nın avro politikasına karşı çıkan bir parti olarak ortaya çıktı. Ancak parti zaman içerisinde siyasi çizgisini önemli ölçüde değiştirdi. Özellikle Orta Doğu'dan gelen göçün artması, ekonomik durgunluk ve geleneksel partilere yönelik memnuniyetsizlik AfD'nin destek tabanını genişletmesinde etkili oldu. Parti bugün Almanya siyasetinin en güçlü muhalefet aktörlerinden biri konumunda. Federal Parlamento'da hükümetteki merkez sağ ve merkez sol partilerin ardından en büyük muhalefet grubunu oluşturuyor. AfD'nin yükselişi özellikle eski Doğu Almanya eyaletlerinde daha belirgin. AFD SEÇMENE NE VAAT EDİYOR? Saksonya-Anhalt seçim kampanyasında AfD, ekonomik sorunların çözülmesi ve eyalette yaşam koşullarının iyileştirilmesi mesajını öne çıkarıyor. Partinin öne çıkan politikaları arasında göçmenlere yönelik sosyal yardımların azaltılması ve Alman ailelere yönelik ekonomik desteğin artırılması bulunuyor. AfD aynı zamanda göç konusunda daha sert politikalar ve ülkedeki göçmenlerin sınır dışı edilmesini savunuyor. Parti, bu politikaları Almanya'nın mevcut siyasi düzenine yönelik daha geniş bir değişim talebiyle birlikte sunuyor. NEDEN DİĞER PARTİLER AFD İLE HÜKÜMET KURMUYOR? AfD'nin seçimdeki en büyük avantajlarından biri yüksek oy oranı olsa da önünde önemli bir siyasi engel bulunuyor. Almanya'daki diğer büyük partiler, AfD ile koalisyon kurmayı reddediyor. Dolayısıyla AfD birinci parti olsa bile tek başına hükümet kurabilecek sandalye sayısına ulaşamazsa başka partilerle anlaşmak zorunda kalacak. Ancak mevcut siyasi tablo böyle bir anlaşmayı oldukça zorlaştırıyor. Hristiyan Demokrat Birlik'in (CDU) ikinci sırada yer alması bekleniyor. Bununla birlikte CDU içerisinde, üçüncü sıraya yerleşmesi beklenen sol parti Die Linke ile koalisyona karşı çıkan isimler de bulunuyor. Bu nedenle AfD'nin çoğunluğu elde edememesi durumunda bile seçim gecesi ortaya çıkacak tablo hükümet kurma sürecini kolaylaştırmayabilir. AFD NEDEN TARTIŞMALARIN MERKEZİNDE? AfD, Almanya'nın siyasi merkezinde diğer büyük partilerden farklı bir konumda bulunuyor. AfD, Almanya'da aşırı sağ çizgideki bir parti olarak değerlendiriliyor. Almanya Anayasayı Koruma Teşkilatı partiyi 'aşırılıkçı şüpheli' olarak sınıflandırıyor. Kurumun 2025'te AfD'yi 'kesinleşmiş aşırı sağcı' olarak sınıflandırma kararı ise Şubat 2026'da Köln İdare Mahkemesi tarafından ana dava sonuçlanana kadar geçici olarak durduruldu. Partinin bazı yöneticileri Nazi döneminde kullanılan sloganları kullanmakla eleştirildi. Parti içerisinde Rusya ile yakın ilişkileri bulunan isimler de bulunuyor. AfD ayrıca göçmenlerin kitlesel olarak sınır dışı edilmesini öngören politikalar benimsedi. Bu politikalar, partinin Alman siyasetinin en tartışmalı aktörlerinden biri haline gelmesine yol açıyor. Öte yandan AfD destekçileri, partiyi mevcut siyasi düzene alternatif olarak görüyor. Özellikle doğu eyaletlerinde bazı seçmenler, uzun süredir ülkeyi yöneten merkez partilerin sorunları çözemediğini düşünüyor. AFD'NİN YÜKSELİŞİNDE SOSYAL MEDYA ETKİSİ Saksonya-Anhalt seçiminde dikkat çeken unsurlardan biri de AfD'nin sosyal medya kullanımı. Parti, özellikle genç seçmenlere ulaşmak için sosyal medya platformlarını etkin biçimde kullanıyor. Partinin eyalet başbakanlığı adayı Ulrich Siegmund da sosyal medyada geniş bir takipçi kitlesine sahip. Siegmund'un özellikle TikTok üzerinden yürüttüğü kampanya, AfD'nin geleneksel siyasi iletişim yöntemlerinin dışına çıkma çabasının örneklerinden biri olarak öne çıkıyor. AFD TEK BAŞINA İKTİDAR OLURSA NE DEĞİŞİR? Seçimde AfD'nin tek başına hükümet kurabilecek çoğunluğu elde etmesi, Almanya'nın savaş sonrası siyasi tarihinde önemli bir gelişme olacak. Çünkü Almanya'nın İkinci Dünya Savaşı sonrasında oluşturduğu siyasi sistem, aşırı uçların yeniden iktidara gelmesini engellemek ve siyasi partiler arasında uzlaşmayı teşvik etmek üzerine kuruldu. Bu nedenle AfD'nin tek başına bir eyalet hükümeti kurması yalnızca Saksonya-Anhalt açısından değil, federal siyaset açısından da sembolik bir anlam taşıyacak. Böyle bir sonuç, Başbakan Friedrich Merz'in liderliğindeki federal hükümet üzerindeki siyasi baskıyı da artırabilir. Ayrıca AfD'nin bir eyalette hükümet kurabilmesi, partinin siyasi sistem içerisindeki konumunun daha fazla tartışılmasına ve bazı merkez partilerde AfD ile iş birliği konusunda yeni tartışmaların başlamasına yol açabilir. GÜVENLİK KURUMLARIYLA KRİZ ÇIKABİLİR AfD'nin hükümet kurması halinde yalnızca siyasi değil, güvenlik alanında da tartışmalar yaşanması bekleniyor. Almanya'da federal ve eyalet istihbarat birimleri, eyalet yönetimleriyle hassas güvenlik bilgilerini paylaşabiliyor. Ancak Almanya Savunma Bakanı, AfD'nin Rusya'ya yakınlığı nedeniyle bu bilgi paylaşımının sürdürülmesine karşı çıkabileceğini belirtti. Dolayısıyla AfD'nin eyalet hükümetini kurması, parti ile Almanya'nın güvenlik bürokrasisi arasındaki ilişkinin nasıl şekilleneceği konusunda da yeni bir tartışma başlatabilir. AFD ÇOĞUNLUĞU SAĞLAYAMAZSA NE OLACAK? Seçimin en kritik noktası burada. AfD birinci parti olsa bile tek başına hükümet kuracak sandalye sayısına ulaşamazsa, diğer partilerin bir araya gelerek alternatif bir koalisyon oluşturması gerekecek. Fakat bunun önünde de siyasi anlaşmazlıklar bulunuyor. Partiler koalisyon konusunda uzlaşamazsa, hükümet kurma süreci haftalarca sürebilir. Daha da önemlisi, siyasi partiler içerisinden bazı milletvekillerinin AfD ile iş birliğine gitmesi ihtimali yeni bir tartışmanın önünü açabilir. Bu nedenle seçim gecesi yalnızca 'AfD kaç oy aldı?' sorusunun değil, 'Bu oy oranı hükümet kurmasına yetiyor mu?' sorusunun yanıtı da belirleyici olacak. SONUÇ ALMANYA'NIN TAMAMINI ETKİLEYEBİLİR Saksonya-Anhalt küçük bir eyalet olsa da sandıktan çıkacak sonuç Almanya'nın genel siyasi atmosferi açısından büyük önem taşıyor. AfD'nin tek başına hükümet kurabilecek bir çoğunluğa ulaşması, partinin Almanya siyasetindeki ağırlığını önemli ölçüde artırabilir. Bunun gerçekleşmemesi halinde ise asıl mücadele seçim sonrasında başlayacak: CDU ve diğer partiler AfD'yi hükümetin dışında tutacak bir koalisyon formülü bulabilecek mi? Sandıklar Almanya'da yerel saatle 18.00'de kapanacak. Oy sayımının hızlı ilerlemesi bekleniyor. AfD'nin tek başına hükümet kurup kuramayacağı birkaç saat içerisinde büyük ölçüde netleşebilir. Koalisyon görüşmelerinin başlaması halinde ise yeni hükümetin kurulması haftalar sürebilir.