Almanya’da taşlar yerinden oynadı, sırada ne var? AfD ve Sol Parti merkez siyaseti sarstı!

Almanya'da Berlin ve Mecklenburg-Vorpommern eyaletlerinin seçim sonuçları belli oldu. MECKLENBURG-VORPOMMERN SEÇİMLERİNİ AFD KAZANDI Eyalet Seçim Kurulunun açıkladığı geçici resmi sonuçlara göre yüzde 38,2 oyla Almanya için Alternatif Partisi (AfD), Mecklenburg-Vorpommern'de Eyalet Meclisi seçiminin galibi oldu. Sosyal Demokrat Parti'nin (SPD) yüzde 35,5 oy aldığı seçimde Sol Parti (Die Linke) yüzde 6,5, Yeşiller ise yüzde 5,7 ile eyalet meclisine girmeyi başardı. SANDALYE DAĞILIMI NASIL OLACAK? Buna göre 71 sandalyenin bulunduğu Eyalet Meclisinde AfD 32 sandalyeyle en fazla üyeye sahip parti olurken, SPD 29, Sol Parti ve Yeşiller ise 5'er sandalyeyle temsil ediliyor. MERZ'İN PARTİSİ BARAJI GEÇEMEDİ Başbakan Friedrich Merz'in genel başkanı olduğu Hristiyan Demokrat Birlik Partisi (CDU) ise yüzde 4,9 oy alarak yüzde 5 barajını aşamadı ve 1945'ten bu yana ilk kez bir eyalette meclise giremedi. Sosyal Adalet ve Ekonomik Anlayış İttifakı (BSW) de yüzde 4,8 oy alarak baraj altında kaldı ve eyalet meclisine girmeyi başaramadı. AFD'NİN YÜKSELİŞİ SÜRÜYOR Böylece AfD, ilk kez Mecklenburg-Vorpommern Eyalet Meclisindeki en güçlü siyasi güç konumuna geldi. Parti, 2021'deki seçimde aldığı yüzde 16,7'lik oy oranını 21,5 puan artırarak oylarını iki katından fazla yükseltti. BSW'nin de yüzde 5'lik barajı geçememesi, AfD'nin hükümet kurabilmesi açısından gerekli parlamento çoğunluğuna ulaşmasını zorlaştırdı. SPD EYALETTE GÜÇ KAYBEDİYOR Mecklenburg-Vorpommern'de yaklaşık 30 yıldır hükümette bulunan SPD ise 2021 seçimlerine göre oy kaybetmesine rağmen yüzde 35,5 ile ikinci sırada yer aldı. SPD'nin oy oranı 2021'de yüzde 39,6 olmuştu. CDU SEÇİMDE AĞIR DARBE ALDI Seçimin en dikkat çekici sonuçlarından biri ise CDU'nun yaşadığı ağır oy kaybı oldu. Yüzde 4,9 oy alarak Mecklenburg-Vorpommern Eyalet Meclisi'ne giremeyen CDU, 2021'de yüzde 13,3 oy almıştı. Böylece CDU, bir önceki seçime göre 8,4 puan kaybetti ve Federal Almanya tarihinde bir eyalet meclisi seçimindeki en düşük oy oranını aldı. EYALETTE SİYASİ BELİRSİZLİK HAKİM Seçim sonuçları Mecklenburg-Vorpommern'de hükümet kurma sürecini de karmaşık hale getirdi. AfD'nin birinci parti olmasına rağmen tek başına hükümet kurabilecek çoğunluğa ulaşamaması nedeniyle diğer partilerin tutumu belirleyici olacak. SPD ve Sol Parti'nin mevcut hükümet ortaklığı yeni parlamentoda çoğunluğa sahip değil. CDU ve BSW'nin yüzde 5 barajının altında kalmasıyla birlikte, SPD, Sol Parti ve Yeşillerden oluşan bir koalisyon seçeneği parlamento aritmetiğinde önem kazandı. AfD'nin Mecklenburg-Vorpommern'de birinci parti konumuna yükselmesi, CDU'nun ise yüzde 5 barajının altında kalması, özellikle federal hükümet açısından seçim sonuçlarının siyasi yansımalarının tartışılmasına yol açtı. BERLİN SEÇİMLERİNİ SOL PARTİ KAZANDI Berlin'de ise Eyalet Seçim Kurulu'nun açıkladığı geçici resmi sonuçlara göre, Elif Eralp'i eyalet başbakan adayı gösteren Sol Parti, 2023'te yapılan seçimlere göre oylarını 13,4 puan artırarak yüzde 25,7'ye yükseltti ve seçimin galibi oldu. Buna göre Sol Parti, bugüne kadarki en iyi seçim sonucuyla Berlin Eyalet Meclisi seçimlerini kazandı. CDU-SPD KOALİSYONU ÇOĞUNLUĞU KAYBETTİ CDU ise geçen seçime oranla 9,5 puan oy kaybederek yüzde 18,8'e geriledi ve seçimde ikinci oldu. Eyaletteki mevcut hükümette yer alan partilerden SPD'nin oy oranı bir önceki seçime göre 6,3 puan gerileyerek yüzde 12,1'e düştü, Yeşiller Partisinin oy oranı da 4,1 puan azalarak yüzde 14,3'e geriledi. Bu sonuçla Berlin'de mevcut CDU-SPD koalisyonu çoğunluğu kaybetti. AFD OY ORANINI ARTIRDI AfD partisi, bir önceki seçimlere göre oy oranını 7,2 puan artırdı ve yüzde 16,3 ile yeniden meclise girdi. Sosyal Adalet ve Ekonomik Anlayış İttifakı (BSW) yüzde 4,7 ile yüzde 5 seçim barajının altında kaldı. Hür Demokrat Partinin (FDP) oy oranı ise yüzde 2,5 oldu. BERLİN'DE NASIL BİR HÜKÜMET KURULACAK? Buna göre 159 sandalyenin bulunduğu Eyalet Meclisinde Sol Parti 47, CDU 35, AfD 29, Yeşiller 26, SPD ise 22 sandalyeyle temsil ediliyor. Seçim sonuçlarıyla Sol Parti, Yeşiller ve SPD arasında üçlü bir koalisyon kurulması mümkün hale geldi. Ancak Sol Parti'nin koalisyonu kuramaması durumunda CDU, SPD ve Yeşiller arasında da bir eyalet hükümeti kurmak mümkün. CDU, Sol Parti ve AfD ile koalisyona girmeyeceğini daha önce açıklamıştı. AFD'NİN YÜKSELİŞİ FEDERAL SİYASETİ SARSIYOR Berlin ve Mecklenburg-Vorpommern'deki seçim sonuçları, Almanya'da siyasi dengelerin giderek daha fazla parçalandığını ortaya koydu. Reuters'ın değerlendirmesine göre, AfD'nin iki eyalette de oylarını artırması ve Mecklenburg-Vorpommern'de birinci parti konumuna yükselmesi, partinin Almanya siyasetindeki ağırlığını daha da artırdı. AfD, böylece iki hafta içerisinde ikinci kez bir eyalet seçiminde en yüksek oy oranına ulaşmış oldu. Partinin Mecklenburg-Vorpommern'de 2021 seçimlerine kıyasla oylarını iki katından fazla artırması, özellikle eski Doğu Almanya'daki güçlü konumunu koruduğunu gösterdi. SEÇMENLER MERKEZ PARTİLERDEN UZAKLAŞIYOR Seçimlerin dikkat çeken sonuçlarından biri de seçmenin merkez partilerden uzaklaşması oldu. Reuters'ın kamu yayıncısı ARD için yapılan infratest dimap araştırmasına dayandırdığı verilere göre Mecklenburg-Vorpommern'de yaklaşık 28 bin CDU seçmeni Sol Parti'ye yönelirken, SPD'den de yaklaşık 45 bin seçmenin Sol Parti'ye oy verdiği tahmin edildi. Berlin'de ise SPD'nin yaklaşık 36 bin, Yeşillerin de yaklaşık 51 bin oyunun Sol Parti'ye kaydığı belirtildi. Bu tablo, Almanya'da seçmen desteğinin yalnızca sağa doğru değil, siyasi yelpazenin farklı uçlarına doğru da dağıldığını ortaya koydu. Berlin'de Sol Parti'nin seçim başarısı, Mecklenburg-Vorpommern'de ise AfD'nin birinci sıraya yükselmesi, merkezdeki CDU ve SPD'nin aynı anda oy kaybettiği daha parçalı bir siyasi yapıya işaret etti. KOALİSYON HESAPLARI GİDEREK ZORLAŞIYOR AfD'nin yükselişiyle birlikte Almanya'da hükümet kurmak için gereken siyasi uzlaşının sağlanması da daha karmaşık hale geliyor. Reuters'a göre seçmenlerin daha fazla parti arasında bölünmesi, istikrarlı parlamento çoğunluklarının oluşturulmasını zorlaştırıyor. Mecklenburg-Vorpommern'de hükümet kurabilmek için üç partili bir koalisyon gerekirken, Berlin'de de Sol Parti, SPD ve Yeşiller arasında koalisyon kurulması gündeme geliyor. AfD'nin diğer büyük partiler tarafından koalisyon dışında tutulmasını öngören siyasi yaklaşım ise partinin oylarını artırmasına rağmen hükümete girmesinin önündeki temel engel olmayı sürdürüyor. SEÇMENİN GÜNDEMİNDE EKONOMİ VE HAYAT PAHALILIĞI VAR Reuters'ın değerlendirmesine göre seçim kampanyalarının önemli başlıklarından biri de Almanya ekonomisindeki sorunlar ve artan yaşam maliyetleri oldu. Yüksek enerji ve konut fiyatları, ekonomik belirsizlik ve sanayi sektöründeki işten çıkarmalar seçmenlerin temel gündem maddeleri arasında yer aldı. Yıllardır devam eden ekonomik durgunluğun, bazı seçmenleri merkez partilerin dışındaki siyasi seçeneklere yönelttiği belirtildi. Berlin'de Sol Parti, özellikle konut sıkıntısı ve kira fiyatları üzerinden seçmen desteğini artırırken, Mecklenburg-Vorpommern'de enerji politikası öne çıktı. RUSYA VE UKRAYNA POLİTİKASI DA SANDIĞA YANSIDI Mecklenburg-Vorpommern seçimlerinde enerji politikasıyla birlikte Almanya'nın Rusya ve Ukrayna politikası da öne çıkan tartışma başlıklarından biri oldu. Reuters'ın aktardığına göre Mecklenburg-Vorpommern Başbakanı Manuela Schwesig, bazı seçmenlerin Ukrayna'ya verilen mali ve askeri desteğe karşı çıkmasının ve Rusya'dan Almanya'ya gaz taşıyan Nord Stream boru hattının yeniden faaliyete geçirilmesini istemesinin AfD'ye yönelimde etkili olduğunu söyledi. AfD ise Mecklenburg-Vorpommern'deki Nord Stream hattının yeniden kullanılması halinde Rus gazının Almanya'daki enerji maliyetlerinin düşmesine katkı sağlayacağını savunuyor. SEÇİM SONUÇLARI MERZ İÇİN ALARM ZİLLERİNİ ÇALDIRDI Seçim sonuçları, Başbakan Friedrich Merz'in federal düzeyde uygulamayı planladığı reformların geleceği açısından da yeni bir siyasi sınav ortaya çıkardı. CDU'nun Mecklenburg-Vorpommern'de yüzde 5 barajının altında kalması ve Berlin'de ikinci sıraya gerilemesi, Merz'in parti içerisindeki konumuna ilişkin tartışmaları yeniden gündeme getirirken, Merz görevini sürdüreceğini ve reform programından geri adım atmayacağını açıkladı. Reuters, Merz'in zayıflayan siyasi konumunun Almanya'nın ekonomik reformlarını hayata geçirmesini zorlaştırabileceğine ve hükümetin seçmen desteğini yeniden kazanmak için daha fazla baskıyla karşı karşıya kalabileceğine dikkat çekti. ALMANYA'DAKİ SİYASİ DEĞİŞİM AVRUPA'YI DA İLGİLENDİRİYOR Almanya'daki siyasi dengelerin değişmesi, ülkenin Avrupa Birliği (AB) içerisindeki rolü açısından da önem taşıyor. Reuters'a göre Merz'in siyasi konumunun zayıflaması, AB'nin en büyük ve ekonomik açıdan en güçlü üyesindeki siyasi karar alma süreçleri açısından soru işaretleri oluşturabilir. Avrupa genelinde aşırı sağ partilerin güç kazandığı, ekonomik baskıların arttığı ve Avrupa ile ABD arasındaki ilişkilerin de yeni bir döneme girdiği bir süreçte Almanya'daki siyasi istikrarın geleceği daha fazla önem taşıyor. Bu nedenle Berlin ve Mecklenburg-Vorpommern seçimleri yalnızca iki eyaletteki hükümetlerin geleceğini değil, Almanya'daki siyasi merkezın geleceği, AfD'nin yükselişi ve Berlin'in Avrupa siyasetindeki hareket alanı açısından da yeni bir dönemin işareti olarak değerlendiriliyor.