SON DAKİKA| İran’ın talepler listesi sızdırıldı! Savaşın seyrini değiştirecek 5 ağır şart

ABD merkezli New York Times'a göre İran, Hürmüz Boğazı'nın yeniden deniz trafiğine açılması için ABD'nin yerine getirmesini istediği kapsamlı bir dizi şart ortaya koydu. İran'ın talepleri arasında ABD'nin uyguladığı deniz ablukası ve yaptırımların kaldırılması, Amerikan askerlerinin İran çevresinden çekilmesi, savaş tazminatlarının ödenmesi ve dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılması bulunuyor. Talepler, kritik ticaret yolunun kısa vadede yeniden açılacağı yönündeki umutları zayıflattı. İran'ın üst düzey ulusal güvenlik yetkililerinden biri, Hürmüz Boğazı'nın deniz trafiğine yeniden açılmasının ABD'nin belirli koşulları yerine getirmesine bağlı olduğunu açıkladı. New York Times'ın haberine göre İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Muhammed Bakır Zülkadir, Cumartesi günü devlet medyası tarafından yayımlanan açıklamasında, boğazın yeniden açılması için Washington'ın karşılaması gerektiğini belirttiği bir dizi şartı sıraladı. Zülkadir, ABD'nin İran'a yönelik deniz ablukasını ve yaptırımlarını kaldırmasını, Amerikan ordusunu İran çevresinden çekmesini ve savaş tazminatlarını ödemesini istedi. İranlı yetkili ayrıca, dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılmasını, bölgedeki İran müttefiklerine yönelik saldırıların sona erdirilmesini ve İran'a yönelik tehditlerin sonlandırılmasını talep etti. İRAN'IN TALEPLERİ WASHİNGTON İÇİN KABUL EDİLMESİ ZOR ŞARTLAR İÇERİYOR Habere göre Trump yönetiminin söz konusu talepleri kabul etmesi pek olası görünmüyor. Haziran ayında İran ve ABD arasında varılan önceki ateşkes anlaşmasında, İran'a yönelik yaptırımların ancak Tahran'ın nükleer programıyla ilgili nihai bir anlaşmaya varılması halinde tamamen kaldırılacağı belirtilmişti. ABD'li yetkililer de geçmişte İran'ın dondurulmuş fonlarına erişebilmesinin ancak Tahran'ın yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumundan vazgeçmeyi taahhüt etmesi halinde mümkün olabileceğini ifade etmişti. Bu nedenle İran'ın yeni talepleri, iki ülke arasında Hürmüz Boğazı'nın geleceğine ilişkin müzakerelerin önündeki önemli anlaşmazlık noktalarından biri olarak öne çıkıyor. İRAN VE UMMAN HÜRMÜZ BOĞAZI'NIN GELECEĞİNİ GÖRÜŞÜYOR Zülkadir'in açıklaması, İran ile Umman'ın iki ülke arasında yer alan Hürmüz Boğazı'nın gelecekteki yönetimi konusunda bir anlaşma müzakere ettiği dönemde geldi. ABD merkezli New York Times'a göre İran, Şubat ayında ABD ve İsrail tarafından gerçekleştirilen saldırılara misilleme olarak Hürmüz Boğazı'nı fiilen kapattı. İranlı yetkilinin açıkladığı talepler, Umman ile yürütülen görüşmeler sonucunda boğaz üzerinden ticaretin yeniden başlaması ve küresel enerji fiyatlarının düşmesi yönündeki beklentileri de zayıflattı. İran'ın şartlarının kabul edilmesi halinde, ABD Başkanı Donald Trump'ın Amerikalı tüketiciler açısından fiyatları düşürme hedefi doğrultusunda Tahran'ın taleplerini dikkate alması gerekebilir. Bu durum, Kasım ayında yapılacak ara seçimler öncesinde Trump ve Cumhuriyetçiler açısından siyasi bir risk oluşturabilir. MUTABAKAT BOĞAZIN AÇILMASI KONUSUNDA SONUÇ VERMEDİ Haziran ayında Pakistanlı arabulucuların girişimiyle İslamabad'da bir 'mutabakat zaptı' üzerinde anlaşmaya varılmıştı. Söz konusu anlaşma, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını ve İran'a yönelik petrol yaptırımlarının geçici olarak kaldırılmasını öngörüyordu. Ancak anlaşmanın ifadelerinin belirsiz olması nedeniyle ABD ile İran, mutabakatın ne anlama geldiği konusunda farklı yorumlarda bulundu. New York Times'ın aktardığına göre ABD, Umman kıyı şeridini teğet geçerek İran sularından kaçınan güney rotasını kullanmayı destekledi. İran ise bu güzergahı kullanan gemileri uyararak ve bazılarına müdahale ederek karşılık verdi. Ateşkes kısa süre içerisinde bozulurken, ABD de İran limanlarına yönelik deniz ablukasını yeniden uygulamaya koydu. 'BOĞAZ ÜZERİNDEKİ YÖNETİMİMİZE MÜDAHALE KABUL EDİLEMEZ' İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi de ABD'nin Hürmüz Boğazı'nda yeni güzergahlar oluşturmaya çalıştığını ve bunun İran'ın bölgedeki yönetimini zayıflatmaya yönelik bir girişim olduğunu savundu. Arakçi, Amerikalıların Hürmüz Boğazı üzerinden yeni güzergahlar oluşturmaya çalıştığını, İran'ın yaptığı uyarılara rağmen Washington'ın boğaz üzerindeki İran yönetimini baltalamaya çalıştığını belirtti. İranlı bakan, bu nedenle mutabakat zaptının veya İran'ın Hürmüz Boğazı üzerindeki yönetiminin herhangi bir şekilde ihlal edilmesinin İran Cumhuriyeti açısından kesinlikle kabul edilemez olduğunu ifade etti. BOĞAZDAN GEÇEN GEMİ SAYISI SAVAŞ ÖNCESİNİN ÇOK ALTINDA ABD merkezli New York Times'a göre Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiği, yaşanan gerilimin ardından savaş öncesi seviyelerin oldukça altında kaldı. Denizcilik veri şirketi Kpler'in verilerine göre, geçtiğimiz hafta boyunca Hürmüz Boğazı'ndan günde yalnızca bir düzineden biraz fazla gemi geçti. Savaş öncesinde ise boğazı günde ortalama 130 gemi kullanıyordu. Bununla birlikte, bölgedeki gerçek gemi trafiğinin tespit edilmesi de giderek zorlaşıyor. Boğazda abluka uygulayan İran veya Amerikan güçleri tarafından tespit edilmekten kaçınmak isteyen bazı gemilerin, konumlarını bildiren transponder cihazlarını kapattığı belirtiliyor. Bu durum, Hürmüz Boğazı'ndan gerçekleşen geçişlerin gerçek sayısının belirlenmesini zorlaştırırken, kritik su yolundaki ticari hareketliliğe ilişkin belirsizliği de artırıyor. İran'ın ortaya koyduğu yeni şartlar ve ABD'nin bu taleplere yaklaşımı, dünyanın en önemli enerji geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı'nın ne zaman ve hangi koşullarda yeniden normal deniz trafiğine açılacağına ilişkin belirsizliği artırıyor.