İsrail’in yapay zeka oyunu: Nasıl manipüle ediyor? PR ve lobi şirketleri üzerinden kurulan tezgah

İsrail hükümeti destekli bir operasyonun, kendisini bağımsız bir Amerikan düşünce kuruluşu gibi gösteren 'Hanover Institute' üzerinden yapay zeka sistemlerinin Filistin meselesine ilişkin vereceği yanıtları etkilemeye çalıştığı belirtildi. Kısa sürede 100'den fazla rapor yayımlayan kuruluşun, içeriklerini özellikle yapay zeka sistemlerinin bilgi toplama ve güvenilirlik değerlendirme biçimine göre hazırladığı belirtildi. BAĞIMSIZ KURULUŞ GÖRÜNTÜSÜ VERDİLER Responsible Statecraft'ın araştırmasına göre Hanover Institute for Public Policy, internet sitesinde kendisini ABD merkezli bağımsız düşünce kuruluşu olarak tanıtıyor. Ancak sitenin alt kısmındaki açıklamada kuruluşun, İsrail Hükümeti Reklam Ajansı adına oluşturulduğu belirtiliyor. Operasyonun yüklenicisi ise film yapımcısı Daniel Rosenberg'in kurucuları arasında bulunduğu Piro Inc. Piro'nun İsrail hükümetinden bu çalışma kapsamında 900 bin dolar aldığı bildirildi. Şirketin çalışmaları ise Fransız halkla ilişkiler devi Havas Media üzerinden taşeronlaştırıldı. Kuruluşun yayımladığı raporlarda ise bireysel yazar isimlerine yer verilmemesi dikkat çekiyor. Kuruluşun yayımladığı raporlarda ise bireysel yazar isimlerine yer verilmemesi dikkat çekiyor. İKİ HAFTADA 100'DEN FAZLA FİLİSTİN RAPORU Hanover Institute, 6 Ağustos'ta yayın hayatına başlamasının ardından yalnızca Filistin meselesine odaklanan 100'den fazla rapor yayımladı. Rapor başlıkları özellikle tartışmalı konuları hedef aldı: İsrail Gazze'de kasıtlı bir açlık kampanyası mı yürütüyor? 1948'de Filistinlilerin yerinden edilmesine ne sebep oldu? AIPAC seçimlerde 'karanlık para' kullanıyor mu? İsrail ordusu dünyanın en ahlaklı ordusu mu? İçeriklerin yoğun biçimde istatistik, dipnot ve kaynak kullanması ve klasik Amerikan düşünce kuruluşlarının raporlarını andıran bir formatta hazırlanması, operasyonun en dikkat çeken yönlerinden biri olarak gösteriliyor. HEDEFTE CHATGPT VE DİĞER YAPAY ZEKA SİSTEMLERİ VAR Araştırmaya göre raporların hazırlanış biçimi, geleneksel internet kullanıcılarından çok yapay zeka sistemlerinin bilgi değerlendirme yöntemlerine hitap edecek şekilde tasarlanmış. Raporların önemli bir bölümü, kullanıcıların bir yapay zeka sohbet robotuna yöneltebileceği sorulara benzer başlıklarla hazırlanıyor. NewsGuard analisti Alice Lee, söz konusu içeriklerin güçlü istatistikler, kaynaklar ve akademik görünümlü bir tasarımla hazırlandığını belirterek bunların tipik bir Amerikan düşünce kuruluşunu taklit ettiğini söyledi. Bu durum, İsrail hükümeti destekli operasyonun yalnızca kamuoyunu değil, yapay zeka modellerinin çevrimiçi bilgi ekosistemini de etkilemeyi amaçladığı yönündeki şüpheleri güçlendirdi. 'YAPAY ZEKAYA GÖRE İÇERİK ÜRETİYOR' Operasyonun arkasındaki Piro şirketinin kendi internet sitesindeki ifadeler de iddiaları daha dikkat çekici hale getiriyor. Şirket, 'AI Story Optimization' adını verdiği hizmet kapsamında, büyük dil modellerinin güvenilirliği nasıl değerlendirdiğine göre içerik hazırlayabildiğini açıkça pazarlıyor. Şirketin kurucularından Rosenberg de daha önce ChatGPT, Gemini ve Perplexity gibi sistemlerin hangi bilgileri kullanarak yanıt oluşturduğunu anlamaya yönelik çalışmalar yaptıklarını kamuoyuna duyurmuştu. Bu nedenle Hanover Institute projesi, internete yalnızca İsrail lehine propaganda metinleri eklemekten öte, yapay zekaların Filistin meselesine vereceği cevapları etkilemeye yönelik organize bir bilgi operasyonu olarak değerlendiriliyor. İSRAİL KAYNAKLI RAPORLAR KULLANILDI Hanover Institute'un yayınlarında İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırıları, açlık, İsrail ordusunun faaliyetleri, Filistinlilerin yerinden edilmesi gibi konular ele alınıyor. Kuruluş kaynaklarının 'hakemli ve akademik' olduğunu savunsa da araştırmada İsrail hükümeti, İsrail ordusu ve İsrail Dışişleri Bakanlığı gibi resmi İsrail kaynaklarının da raporlarda sıkça kullanıldığı belirtildi. YAPAY ZEKA TESTİ DE DİKKAT ÇEKTİ Responsible Statecraft, Hanover Institute'un hazırladığı 12 raporu yapay zeka tarafından yazılıp yazılmadığını anlamaya yarayan GPTZero adlı programla test etti. Test sonucunda 12 rapordan 11'inin yapay zeka tarafından yazılmış olma ihtimali 'yüksek', birinin ise 'orta' seviyede çıktı. Bu testlerin sonuçları dikkat çekici. Özellikle şirketin içeriklerini yapay zeka sistemlerinin nasıl çalıştığına göre hazırladığını açıkça söylemesi, raporların nasıl üretildiğine ilişkin soru işaretlerini artırıyor. İSRAİL'İN YAPAY ZEKA SAVAŞI GENİŞLİYOR Hanover Institute operasyonunun tek örnek olmadığı da bildiriliyor. İsrail'in daha önce ABD Başkanı Donald Trump'ın eski seçim kampanyası yöneticisi Brad Parscale ile 46,5 milyon dolarlık bir proje kapsamında, yapay zeka sistemlerinin cevaplarını etkilemeye yönelik İsrail yanlısı internet siteleri oluşturmak için çalıştığı bildirilmişti. Drop Site News tarafından yapılan önceki bir araştırmada ise Microsoft Copilot ve Google Gemini gibi bazı yapay zeka sistemlerinin söz konusu sitelerdeki bilgileri cevaplarında kullandığı iddia edilmişti. YENİ PROPAGANDA CEPHESİ: YAPAY ZEKALAR İsrail'in ABD'de yürüttüğü kamu diplomasisi faaliyetlerinin de İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırılarının ardından ciddi biçimde büyüdüğü belirtiliyor. Quincy Institute for Responsible Statecraft'ın araştırmasına göre İsrail, 2023'ten bu yana kamu diplomasisi faaliyetlerine 1 milyar doların üzerinde kaynak ayırdı. Foreign Agents Registration Act kapsamında açıklanan ABD'deki etki operasyonlarının maliyetinin ise 100 milyon doların üzerine çıktığı bildirildi. Hanover Institute vakası, İsrail'in propaganda ve kamu diplomasisi mücadelesini artık yalnızca televizyon, gazete ve sosyal medya platformlarında değil, yapay zekaların bilgi dünyasında da yürüttüğü yönündeki tartışmaları yeniden alevlendirdi.