SON DAKİKA| İşte Tahran’ın yenilmeme stratejisi! İran’ın kozu ABD’yi köşeye sıkıştırıyor

ABD merkezli New York Times'a göre İran, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması için Washington'dan dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılması, ekonomik yaptırımların kaldırılması ve deniz ablukasının sona erdirilmesini talep ediyor. Tahran, boğaz üzerindeki kontrolünü, ABD Başkanı Donald Trump'ın haziran ayında imzaladığı mutabakat zaptında verdiği taahhütleri yerine getirmesini sağlamak için en güçlü koz olarak görüyor. İRAN, HÜRMÜZ BOĞAZI'NDAN VAZGEÇMİYOR New York Times'ın haberine göre İran'ın cumartesi günü açıkladığı Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması için öne sürdüğü şartlar, büyük ölçüde ABD Başkanı Trump'ın 17 Haziran'da imzaladığı mutabakat zaptında yerine getirmeyi kabul ettiği maddelerle örtüşüyor. Ancak İran, boğaz üzerindeki kontrolünü Trump'ın söz konusu vaatlerini yerine getirmesini sağlamanın en etkili yolu olarak değerlendiriyor ve bu kozdan henüz vazgeçmeye niyetli görünmüyor. Analistlere göre İran açısından Trump'ın Hürmüz Boğazı konusunda zafer ilan etmesini engellemek, ABD Başkanı'nı haziran ayında varılan anlaşmalara yeniden bağlı kalmaya ve bunları uygulamaya ikna etmenin en etkili yollarından biri. Boğazın büyük ölçüde kapalı kalmasının enerji fiyatlarını yüksek tutacağına dikkat çekilirken, ihracatları için Hürmüz Boğazı'na bağımlı olan Körfez ülkelerinin de Washington'ı mutabakat zaptına geri dönmeye teşvik edebileceği belirtiliyor. 'İRAN, EKONOMİK YARDIMI ALMADAN BOĞAZ'IN KONTROLÜNDEN VAZGEÇMİYOR' Ekonomik diplomasiye odaklanan bir düşünce kuruluşu olan Borsa ve Pazar Vakfı'nın kurucusu Esfandyar Batmanghelidj, İran ile ABD arasındaki güvensizlik düzeyinin son derece yüksek olduğunu belirtti. Batmanghelidj'e göre Tahran, ekonomik yeniden yapılanmayı mümkün kılacak yardımı almadan Hürmüz Boğazı üzerindeki kısmi kontrolünden vazgeçmek istemiyor. Batmanghelidj, 'İranlı yetkililer, boğazın açılması durumunda Trump'ın bu çatışmayı çözme ihtiyacı duymadan çekip gideceğinden endişe duyuyorlar.' ifadelerini kullandı. İran'ın boğazı, Trump'ın mutabakat zaptındaki çeşitli hükümleri yerine getirmesini sağlayacak bir 'taahhüt mekanizması' olarak kullanmak istediğini belirten Batmanghelidj, Tahran'ın Washington'a karşı elindeki kozları korumaya çalıştığını ifade etti. HÜRMÜZ BOĞAZI, TRUMP'IN ÜZERİNDE 'DAMOKLES'İN KILICI' Uluslararası Kriz Grubu'nun İran proje direktörü Ali Vaez ise İran'ın stratejisini Trump üzerindeki baskıyı koruma çabası olarak değerlendirdi. Vaez, Hürmüz Boğazı'nı 'Trump'ın üzerinde bir Damokles kılıcı' olarak nitelendirdi. Vaez, 'İran, elindeki en büyük koz olan Hürmüz Boğazı'ndan vazgeçmeden, avantajlarını öne çekmek istiyor.' dedi. TAHRAN'IN WASHİNGTON'DAN TALEPLERİ NELER? İran'ın talepleri cumartesi günü İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Muhammed Bakır Zülkadir tarafından açıklandı. New York Times'a göre Zülkadir, Washington'dan İran'ın petrol ve petrokimya ihracatına yönelik deniz ablukası ve yaptırımlarını kaldırmasını istedi. Zülkadir ayrıca ABD ordusunun İran çevresinden çekilmesi, İran'a savaş tazminatı ödenmesi ve dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılması çağrısında bulundu. Tahran'ın talepleri bunlarla sınırlı kalmadı. İran, Lübnan da dahil olmak üzere bölgedeki İran müttefiklerine yönelik saldırıların ve İran'a yönelik tehditlerin de sona erdirilmesini istedi. TALEPLERİN BÜYÜK BÖLÜMÜ HAZİRAN AYINDAKİ MUTABAKATTA YER ALIYOR New York Times'ın aktardığına göre İran'ın cumartesi günü açıkladığı taleplerin neredeyse tamamı, haziran ayında imzalanan mutabakat zaptında ayrıntılı şekilde yer alıyor. Mutabakatta İran'ın savaş tazminatı talebi dışında söz konusu şartların tamamına ilişkin düzenlemeler bulunuyor. Uluslararası Kriz Grubu'nun İran proje direktörü Ali Vaez, tazminat talebinin de İran açısından yeni bir konu olmadığını belirtti. Vaez'e göre İranlı yetkililer, yerel medyaya yaptıkları açıklamalarda tazminat meselesinin Washington'dan mümkün olduğunca fazla yaptırım hafifletmesi elde etmek amacıyla kullanılabilecek bir pazarlık kozu olduğunu ifade etti.