Mekke Anlaşması Zirvesi İsrail ve Yunanistan’ı alarma geçirdi: Tel Aviv’i endişelendiren bölgesel ittifak

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Anlaşması'nın ilk toplantısı İstanbul'da gerçekleştirilirken, üç ülkenin savunma iş birliğini kalıcı bir mekanizmaya dönüştürme süreci başladı. 'ÜLKELER YOL HARİTASI ÇİZİYOR' İsrail'in Maariv gazetesi, İstanbul'da gerçekleştirilen ilk toplantıyı 'Mekke İttifakı yola çıkıyor: Ülkeler yol haritası çiziyor' başlığıyla duyurdu. Gazete, Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan'dan üst düzey yetkililerin İstanbul'da ilk kez bir araya gelerek üç ülke arasındaki askeri, siyasi ve savunma sanayisi koordinasyonunu kalıcı hale getirecek mekanizmanın temellerini attığını aktardı. Toplantının, ay başında imzalanan Mekke Anlaşması'nı yalnızca siyasi bir deklarasyon olmaktan çıkararak düzenli bir güvenlik, askeri ve siyasi koordinasyon mekanizmasına dönüştürme yolunda ilk adım olduğu belirtildi. Maariv'in aktardığına göre taraflar; uluslararası güvenlik durumunun yanı sıra savunma kapasitesinin artırılması, üç ülkenin orduları arasındaki operasyonel uyumun geliştirilmesi, savunma sanayisinde iş birliği, ortak üretim ve araştırma-geliştirme imkanları ile terörle mücadeleyi ele aldı. 'ÜÇ ÜLKENİN GÜCÜ BİRLEŞİYOR' İsrail gazetesi, yeni yapının stratejik önemini üç ülkenin farklı alanlardaki gücünün birleşmesiyle açıkladı. Buna göre Suudi Arabistan'ın ekonomik gücü, Türkiye'nin dev ordusu ve gelişmiş savunma sanayisi ile Pakistan'ın askeri ve nükleer kapasitesi aynı güvenlik çerçevesinde buluşuyor. İstanbul'daki toplantı, bu açıdan bakıldığında üç ülkenin daha etkili bir bölgesel güvenlik mekanizması oluşturma iradesini ortaya koyuyor. 'İSRAİL'İ ENDİŞELENDİREN BÖLGESEL İTTİFAK YOLA ÇIKTI' İsrail'in Kanal 12 televizyonu ise haberini 'İlk toplantı: İsrail'i endişelendiren bölgesel ittifak yola çıktı' başlığıyla verdi. Haberde Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan'dan üst düzey yetkililerin İstanbul'da ilk kez Mekke Anlaşması kapsamında bir araya geldiği ve toplantının üç ülke tarafından oluşturulan savunma ittifakı için 'başlangıç atışı' niteliğinde olduğu belirtildi. Kanal 12, anlaşmanın üç ülkenin ortak caydırıcılığını güçlendirmeyi amaçladığını ve herhangi birine yönelik silahlı saldırının üçünün tamamına yönelik saldırı sayılacağını özellikle vurguladı. Bu durumun NATO'nun 5. maddesine benzediğine dikkat çekildi. 'YENİ BİR GÜÇ MERKEZİ DOĞUYOR' Kanal 12'nin haberindeki en dikkat çekici nokta ise ittifakın İsrail açısından nasıl algılandığının doğrudan ortaya konulması oldu. Haberde Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'ın İsrail'in bölgedeki askeri faaliyetleri konusunda ortak kaygıları bulunduğu ifade edildi. Türkiye ile İsrail arasındaki gerilimin de özellikle vurgulandığı haberde, bu konunun İstanbul'daki görüşmelerin gündeminde daha fazla önem kazandığı belirtildi. İsrail basınının kendi ifadesiyle, İstanbul'da şekillenen yeni güvenlik yapılanması Tel Aviv tarafından yalnızca diplomatik bir gelişme olarak görülmüyor; bölgesel dengeleri etkileyebilecek ve İsrail açısından kaygı yaratabilecek yeni bir güç merkezi olarak değerlendiriliyor. 'MEKKE ANLAŞMASI BÜYÜYEBİLİR' Kanal 12 ayrıca Türkiye'nin anlaşmanın yalnızca üç ülkeyle sınırlı kalmayabileceği yönündeki yaklaşımını aktardı. Habere göre Ankara, anlaşmanın ileride başka ülkelerin katılımına açık olduğunu belirtirken Mısır'ın olası adaylardan biri olarak gündeme geldi. '6-7 MÜSLÜMAN ÜLKE DAHA İLGİ GÖSTERİYOR' Yunanistan merkezli Capital, Mekke Anlaşması'nın genişleme ihtimalini manşetine taşıdı. Gazetenin başlığı oldukça dikkat çekici: 6-7 Müslüman ülke Mekke Anlaşması'na katılmaya ilgi duyuyor. Haberde Pakistan Dışişleri Bakanı İshak Dar'ın açıklamalarına yer verilerek, 6-7 Müslüman ülkenin yeni savunma anlaşmasına katılmaya yoğun ilgi gösterdiği aktarıldı. Üç ülkenin İstanbul'da stratejik siyasi ve savunma komitesinin ilk toplantısını gerçekleştirdiği belirtilirken, hükümetlerin yeni üyelerin katılımına ilişkin bir çerçeve üzerinde çalıştığı ifade edildi. Hangi ülkelerin ilgi gösterdiği açıklanmazken, Bangladeş'in anlaşmaya katılımı değerlendirdiğini işaret eden son ülke olduğu aktarıldı. Türkiye'nin ise anlaşmanın başka ülkelere doğru genişlemesine açık kapı bıraktığı ve Mısır'ın da olası katılımcılar arasında değerlendirildiği belirtildi. 'TÜRKİYE'DE ROTA DEĞİŞİKLİĞİ' Yunanistan merkezli Afteroffice ise Mekke Anlaşması'nı Türkiye'nin bölgesel güvenlik yaklaşımındaki değişimin parçası olarak değerlendirdi. Gazete haberinde, 'Türkiye'de rota değişikliği: Hedef yeni bölgesel ittifakın genişletilmesi' başlığını kullandı. Afteroffice, Hakan Fidan'ın İstanbul'daki toplantı sonrasında yaptığı açıklamalara dikkat çekerek Ankara'nın Mekke Anlaşması'nı yalnızca sınırlı bir savunma mutabakatı olarak görmediğini, daha geniş bir bölgesel güvenlik mimarisinin temeli olarak değerlendirdiğini yazdı. Fidan'ın ittifak sayesinde bölgede zaman içinde daha fazla istikrar oluşacağını ve belirsizliğin azalacağını söylediği aktarıldı. Yunan yayın organına göre burada dikkat çeken nokta, Türkiye'nin mevcut üçlü yapıyı geçici bir anlaşma olmaktan çıkararak daha kalıcı ve kurumsallaşmış bir iş birliği mekanizmasına dönüştürme hedefi.