Netanyahu’yu sandık korkusu sardı: Kirli hesap deşifre oldu! Siyonist Başbakan iki ateş arasında kaldı

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ABD Başkanı Donald Trump'ın Gazze'de ateşkesi ilerletmeye yönelik son planını reddetti. Netanyahu, Hamas tamamen silahsızlandırılmadan İsrail ordusunun Gazze'de işgal ettiği bölgelerden çekilmeyeceğini öne sürdü. NETANYAHU KÖŞEYE SIKIŞTI Uluslararası Haber Ajansı Associated Press'in (AP) analizin haberine göre Netanyahu'nun bu tutumu, ABD ile ilişkilerini koruma zorunluluğu ile İsrail'de yaklaşan seçimler öncesinde siyasi tabanını kaybetmeme hesabı arasında sıkıştığını gösteriyor. İsrail Başbakanı bir yandan ABD'yi İsrail dostu olarak nitelendirirken, diğer yandan Hamas'a yönelik herhangi bir tavizin kendi siyasi geleceği açısından ağır sonuçlar doğurmasından endişe ediyor. TRUMP ATEŞKESİ İLERLETMEK İSTİYOR Trump'ın geçen ay açıkladığı Gazze planı, ekim ayında varılan ateşkes anlaşmasının ardından bölgede başlayan süreci yeniden hareketlendirmeyi amaçlıyor. Plana göre Hamas aşamalı olarak silahlarını bırakacak, İsrail ordusu saldırılarını durduracak ve Gazze'den kademeli olarak çekilmeye başlayacak. Hamas anlaşmayı kabul ederken, ağır silahlarını bırakmasını Filistin devletinin kurulmasına bağladı. İsrail hükümeti ve ülkedeki siyasi sınıfın büyük bölümü ise Filistin devletinin kurulmasına karşı çıkıyor. Netanyahu ise Hamas tamamen silahsızlandırılmadan İsrail güçlerinin Gazze'deki mevcut mevzilerinden çekilmeyeceğini belirterek Trump'ın planına karşı çıktı. NETANYAHU'NUN RESTİ BARIŞ PLANINI ÇIKMAZA SOKTU Netanyahu İsrail ordusunu işgal ettiği bölgelerden çekmezse ateşkesin diğer maddeleri de beklemeye alınacak. Gazze'ye uluslararası güçlerin konuşlandırılması ve savaşta büyük ölçüde yıkılan bölgenin yeniden inşası gibi başlıkların ilerlemesi, İsrail ordusunun çekilmesine bağlı hale gelecek. Böylece Trump'ın ateşkesi ilerletme girişimi, Netanyahu'nun itirazları nedeniyle çıkmaza girme riskiyle karşı karşıya. AP'ye göre Netanyahu'nun bu tavrı Trump'ı kızdırma riskini de beraberinde getiriyor. Ancak İsrail Başbakanı açısından Hamas'a karşı geri adım atmak da en az Trump'la karşı karşıya gelmek kadar tehlikeli. NETANYAHU'NUN ASIL KORKUSU SEÇİM Netanyahu'nun Trump'ın planına direnmesinin arkasındaki en önemli unsurlardan biri ise yaklaşan seçimler. AP'ye göre İsrail Başbakanı, seçim kampanyasında 7 Ekim 2023 itibaren Gazze'ye yönelik başlattığı saldırıları, Lübnan işgalini ve İran'a karşı yürüttüğü iki büyük savaşı öne çıkarıyor. Bu saldırılar ve savaşlar Netanyahu'nun seçim söyleminin önemli parçalarından biri. Ancak Netanyahu'nun bölgede vaat ettiği 'tam zafer' henüz gerçekleşmiş değil. AŞIRI SAĞ ORTAKLARI NETANYAHU'YU SIKIŞTIRIYOR Netanyahu'nun aşırı sağcı koalisyon ortakları ise Trump'ın Gazze planını reddetmesini destekliyor. Başbakanın aşırı sağcı ortaklarının, İsrail'in Gazze'de işgal ettiği bölgelerden geri çekilmesine karşı çıktığı belirtiliyor. Bu isimlerin seçim sonrasında Netanyahu liderliğindeki Likud'un hükümet kurabilmesi açısından kritik olması bekleniyor. Böylece Netanyahu için kritik bir siyasi denklem ortaya çıkıyor: Trump'ın planını kabul etmek, İsrail'de Hamas karşısında taviz veren bir lider görüntüsü yaratabilir; reddetmek ise ABD Başkanı ile ilişkileri daha da zedeleyebilir. TRUMP-NETANYAHU ARASINDAKİ ÇATLAK BÜYÜYOR Netanyahu'nun Trump'la yaşadığı görüş ayrılığı, iki lider arasındaki ilişkilerdeki değişimi de ortaya koyuyor. Trump'ın ilk başkanlığı döneminde İsrail'de son derece popüler olduğu ve Tel Aviv'e geniş destek verdiği belirtiliyor. Trump'ın ikinci başkanlık döneminde de ABD İran'a yönelik saldırılarda İsrail'le birlikte hareket etti. Bu yakınlık Netanyahu açısından da büyük önem taşıdı. İsrail Başbakanı, Trump'ın desteğini kendi ülkesindeki siyasi konumunu güçlendirmek için kullandı. Ancak iki liderin bölgedeki öncelikleri zamanla farklılaşmaya başladı. İRAN SAVAŞI İKİ LİDERİN ÖNCELİKLERİNİ AYIRDI İsrail, İran ve Hizbullah'a karşı askeri baskının sürdürülmesini isterken Trump, bölgesel çatışmaları sona erdirmeye yöneldi. Trump'ın hedeflerinden biri, çatışmaların sona ermesiyle Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını ve dünya ekonomisi üzerindeki baskının azaltılmasını sağlamak. İran'la yürütülen görüşmelerin de çıkmaza girmesiyle Trump, küresel ölçekte barış sağlayan lider görüntüsünü güçlendirmek için Gazze'de ilerleme kaydetmek istiyor. Bu durum Netanyahu'nun önündeki seçenekleri daha da daraltıyor. TRUMP ARTIK NETANYAHU İÇİN AVANTAJ OLMAKTAN ÇIKIYOR Trump'ın İsrail seçimlerinde Netanyahu'yu muhtemelen destekleyeceğini söylemesine rağmen henüz tam anlamıyla açık destek vermemesi de dikkat çekiyor. İsrail Demokrasi Enstitüsü Başkanı Yohanan Plesner, birkaç ay öncesine kadar İsraillilerin önemli bölümünün Trump'ın karar alırken İsrail'in güvenlik çıkarlarını da gözettiğine inandığını, ancak artık bu durumun değiştiğini belirtiyor. Plesner'e göre Trump ile Netanyahu arasındaki yakın ilişki daha önce İsrail Başbakanı için bir avantajdı. Ancak artık aynı yakınlık Netanyahu açısından siyasi bir risk oluşturabilir. 'NETANYAHU AĞIR BİR BEDEL ÖDEYEBİLİR' Netanyahu daha önce de ABD başkanlarına karşı çıktı. 1990'ların sonlarında eski ABD Başkanı Bill Clinton ile Filistin meselesinde anlaşmazlık yaşadı. 2015 yılında ise eski ABD Başkanı Barack Obama ile İran nükleer anlaşması konusunda açık bir çatışma yaşadı. Ancak AP'nin analizine göre Netanyahu'nun bugün aynı yöntemi uygulamasının bedeli daha ağır olabilir. İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırıları ülkeyi diplomatik açıdan giderek daha fazla yalnızlaştırırken, ABD'de Demokrat Partili seçmenler arasındaki geleneksel İsrail desteği de zayıflamış durumda. Bu şartlarda Cumhuriyetçi Parti, İsrail'in en güçlü müttefiklerinden biri olarak öne çıkıyor. Plesner, Netanyahu'nun Trump'a bağımlılığının 'muazzam' seviyede olduğunu ve İsrailli seçmenlerin ABD Başkanı ile ilişkilerin kötü yönetildiğini düşünmeleri halinde Netanyahu'yu cezalandırabileceğini belirtiyor. NETANYAHU'NUN KİRLİ HESABI SEÇİM SANDIĞINDA BOZULABİLİR Netanyahu şimdi iki büyük risk arasında sıkışmış durumda. Trump'ın Gazze planına direnmeye devam ederse, İsrail'in en önemli müttefiki ABD ile ilişkilerini daha da zedeleme ve Trump'ın desteğini kaybetme riskiyle karşı karşıya. Trump'ın planına taviz verirse bu kez Hamas konusunda geri adım attığı gerekçesiyle İsrail'deki siyasi tabanını ve kendisini iktidarda tutan aşırı sağ koalisyon ortaklarının desteğini kaybedebilir. Yani Netanyahu için Trump'a direnmenin de Trump'a boyun eğmenin de siyasi bir bedeli bulunuyor.