Petrol fiyatlarında güvenlik baskısı: Tanker kiraları rekor seviyede

Orta Doğu'dan petrol sevkiyatları, savaşın ardından yaşanan sert düşüşün ardından yeniden toparlanmaya başladı. Bölgenin petrol ihracatı savaş öncesi seviyelerin yaklaşık yüzde 80'ine kadar yükselmesine karşın, enerji piyasalarındaki riskler henüz ortadan kalkmadı. Tanker arzındaki sıkışıklık, Hürmüz Boğazı çevresindeki güvenlik endişeleri ve hızla yükselen taşıma maliyetleri petrol piyasası üzerindeki baskının devam etmesine neden oluyor. BRENT PETROLÜN VARİL FİYATI 102,72 DOLAR SEVİYESİNDE BULUNUYOR. TP ICAP Group bünyesinde faaliyet gösteren PVM Oil Associates'in değerlendirmesine göre, Orta Doğu'nun petrol ihracatı eylül ayında günlük ortalama 12,8 milyon varile ulaştı. Suudi Arabistan'ın petrol ihracatı günlük yaklaşık 6 milyon varile yükselerek ülkenin 2025 yılı aylık ortalamasına yaklaştı. Irak'ta ise güney terminallerinden gerçekleştirilen sevkiyatların artmasıyla petrol üretimi ağustos ayında günlük 3,5 milyon varile çıktı. PETROL TAŞIMACILIĞINDA YENİ YÖNTEM Petrol ihracatındaki toparlanmaya rağmen sevkiyatların gerçekleştirilmesi daha karmaşık ve maliyetli hale geliyor. Bölgedeki petrolün taşınmasında gemiden gemiye transfer yöntemi giderek daha fazla kullanılıyor. Körfez'de petrol yükleyen tankerler, kargolarını Hürmüz Boğazı'nın dışında başka gemilere aktarıyor. Bu transferler özellikle Umman'ın Sohar ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin Füceyre bölgeleri açıklarında gerçekleştiriliyor. Bu yöntemle taşınan petrol miktarının eylül ayında günlük yaklaşık 2,5 milyon varile ulaşması bekleniyor. Ağustos ayında ise gemiden gemiye transfer yoluyla günlük yaklaşık 1,4 milyon varil petrol taşınmıştı. Ancak sevkiyatın iki aşamalı hale gelmesi daha fazla tankere ihtiyaç duyulmasına neden oluyor. Bunun yanı sıra sigorta ve gemi kiralama giderlerinin yükselmesi, petrol taşımacılığındaki maliyetleri artırıyor. TANKER KİRALARINDA REKOR ARTIŞ Hürmüz Boğazı çevresindeki güvenlik riskleri tanker piyasasında da ciddi bir maliyet artışına yol açtı. Uluslararası Denizcilik Örgütü verilerine göre, çatışmaların başladığı 28 Şubat'tan bu yana Hürmüz çevresinde ticari gemilere yönelik 80 saldırı doğrulandı. Bu saldırılarda en az 22 denizci hayatını kaybetti. LSEG verileri ise tanker piyasasındaki maliyet artışını ortaya koyuyor. Körfez'den hareket ederek Hürmüz Boğazı'nı geçen çok büyük ham petrol tankerlerinin günlük kiralama maliyeti 1 milyon ila 1,27 milyon dolar seviyesine yükseldi. Böylece tanker kiraları rekor seviyelere ulaştı. NAVLUN MALİYETLERİ DE YÜKSELDİ Deniz taşımacılığındaki maliyet artışı yalnızca petrol tankerleriyle sınırlı kalmadı. Uzak Doğu ile Kuzey Avrupa arasındaki spot konteyner navlun fiyatları, İran savaşının başlamasından bu yana yüzde 85 yükselerek ortalama 4.100 dolara çıktı. Petrol taşımacılığında tanker kullanımının daha yüksek gelir sağlaması, gemilerde depolanan petrol miktarının da önemli ölçüde azalmasına yol açtı. DENİZDEKİ PETROL STOKLARI GERİLEDİ Küresel yüzer petrol stokları nisan ayında 145 milyon varil seviyesindeyken, yaklaşık 88 milyon varile kadar geriledi. Orta Doğu'dan gerçekleştirilen petrol ihracatının savaş öncesi seviyelere yaklaşması piyasadaki riskleri tamamen ortadan kaldırmadı. Tanker arzındaki daralma, yükselen sigorta maliyetleri ve rekor seviyelerde seyreden navlun ücretleri, petrol taşımacılığında maliyet baskısının devam etmesine neden oluyor. Bu nedenle enerji piyasalarında yalnızca petrol ihracatının miktarı değil, petrolün hangi koşullarda ve ne kadar maliyetle taşınabildiği de yakından izleniyor.