Petrol fiyatlarında sert yükseliş! Brent mayıstan bu yana en üst seviyede

Küresel enerji piyasalarında arz endişeleri, petrol fiyatlarındaki yükselişi hızlandırdı. Orta Doğu'da tırmanan çatışmalar ve Rusya'nın enerji altyapısına yönelik saldırılar, petrol arzının kesintiye uğrayabileceği beklentisini güçlendirdi. Bu gelişmelerin etkisiyle Brent petrolün varil fiyatı cuma günü 110 dolar sınırına yaklaşarak mayıs ayından bu yana en yüksek seviyesine çıktı. Brent petrol vadeli işlemleri haftanın son işlem gününde yüzde 3,7 değer kazanarak 109,86 dolardan kapanırken, ABD'nin Batı Teksas türü (WTI) ham petrolünün varil fiyatı yüzde 3,5 artışla 101,41 dolara ulaştı. Böylece Brent petrol 19 Mayıs'tan, WTI ham petrol ise 17 Eylül'den bu yana en yüksek kapanışını gerçekleştirdi. Haftalık performansa bakıldığında Brent petrol yüzde 4,9, WTI ise yüzde 10,4 yükseldi. ORTA DOĞU'DAKİ GERİLİM PETROL FİYATLARINI YÜKSELTTİ Petrol piyasasındaki yükselişte, Suudi Arabistan'ın enerji altyapısının hedef alınabileceğine yönelik haberler de etkili oldu. Araştırma ve danışmanlık şirketi Energy Aspects, Suudi Arabistan'daki enerji tesislerine yönelik olası saldırı iddialarının piyasalardaki tedirginliği artırdığına dikkat çekti. Şirket ayrıca, Batılı istihbarat birimlerince tespit edildiği belirtilen olağan dışı askeri hareketliliğin ardından İran'ın önleyici bir saldırıya hazırlanabileceğine ilişkin doğrulanmamış haberlerin de fiyatları desteklediğini bildirdi. Öte yandan Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon, Kızıldeniz kıyısında bulunan Yenbu kentine doğru fırlatılan bir balistik füzenin etkisiz hale getirildiğini duyurdu. İlk bilgilere göre olayda liman altyapısında herhangi bir hasar meydana gelmedi. Hürmüz Boğazı'na alternatif güzergâhlardan biri üzerinde yer alan Yenbu Limanı, Suudi Arabistan'ın petrol ihracatı ve küresel enerji taşımacılığı açısından stratejik bir konumda bulunuyor. HÜRMÜZ BOĞAZI'NDAKİ SALDIRILAR ARZ KAYGILARINI ARTIRDI Son 10 gün içerisinde Hürmüz Boğazı çevresinde yoğunlaşan saldırılar, küresel petrol arzına ilişkin endişeleri daha da artırdı. İran, ABD'nin limanlarına yönelik ablukası ve geçen ay yürürlüğe giren yeni yaptırımlara karşılık saldırılarını artırdığını açıkladı. Enerji piyasalarına ilişkin veriler sunan Kpler, İran'ın saldırılarındaki artışın Körfez bölgesinden gerçekleştirilen ham petrol sevkiyatlarında ciddi düşüşe yol açtığını bildirdi. Kpler analistleri, kapsamlı bir siyasi uzlaşmaya varılamaması durumunda Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan petrol taşımacılığının kısa sürede eski seviyelerine dönmeyebileceği uyarısında bulundu. Dünya petrol ticaretinin önemli bir bölümünün geçtiği Hürmüz Boğazı'nda yaşanabilecek uzun süreli aksaklıklar, arzın daralması ve fiyatların yüksek seviyelerde kalması riskini beraberinde getiriyor. RUSYA'DAKİ PETROL RAFİNERİSİ SALDIRISI FİYATLARI DESTEKLEDİ Petrol fiyatlarındaki yükselişte Rusya'nın enerji altyapısına yönelik saldırılar da önemli rol oynadı. Ukrayna'nın perşembe günü düzenlediği insansız hava aracı saldırısının ardından Rusya'daki Ryazan petrol rafinerisinin birincil ham petrol damıtma ünitesinde faaliyetler durduruldu. Saldırı, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'nin enerji tesislerini kapsayan ateşkes anlaşmasından çekildiklerini açıklamasının ardından gerçekleşti. BOK Financial Kıdemli İşlem Başkan Yardımcısı Dennis Kissler, petrol fiyatlarının yalnızca Orta Doğu'daki çatışmalardan etkilenmediğini belirtti. Kissler, Rusya'nın küresel piyasalara sağlayabileceği dizel yakıt miktarına ilişkin belirsizliğin de fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturduğunu ifade etti. Rusya'daki rafinerilerin faaliyetlerinde yaşanabilecek kesintiler, özellikle petrol ürünleri arzına yönelik beklentiler açısından yakından takip ediliyor. ABD VE IEA'DAN PETROL ARZINI ARTIRMAYA YÖNELİK ADIMLAR Petrol fiyatlarındaki yükseliş ve arz güvenliğine ilişkin endişeler üzerine ABD ile Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) piyasaya ek kaynak sağlanmasına yönelik adımlar attı. IEA, piyasaya 20 milyon varilden fazla yakıt sunulmasını kararlaştırdı. ABD Enerji Bakanlığı da Stratejik Petrol Rezervi'nden 17 milyon varile kadar ham petrolün takas yöntemiyle piyasaya verilmesi amacıyla teklif çağrısında bulundu. Washington yönetimi daha önce de yaklaşık 30 ülkeyle yürütülen ve küresel stratejik rezervlerden 400 milyon varil petrolün piyasaya sunulmasını öngören plana katılmıştı. Bu plan kapsamında ABD'nin 172 milyon varil petrolü ödünç vermesi kararlaştırılmıştı. PETROL FİYATLARINDA YÜKSELİŞ SÜRECEK Mİ? Küresel petrol fiyatlarının seyrinde Orta Doğu'daki çatışmaların boyutu, Hürmüz Boğazı'ndaki taşımacılığın normalleşmesi ve Rusya'nın enerji altyapısına yönelik saldırıların devam edip etmeyeceği belirleyici olacak. ABD ve IEA'nın arzı artırmaya yönelik hamleleri piyasadaki baskıyı hafifletmeyi amaçlasa da sevkiyatlarda yaşanabilecek aksaklıklar ve jeopolitik riskler petrol fiyatlarında oynaklığın devam etmesine neden olabilir.