SON DAKİKA| İran saldırıları ABD’nin Körfez düzenini sarstı: Washington Orta Doğu’dan geri mi çekiliyor?

İran savaşında ağır darbe alan ABD üsleri Washington'un bölgedeki askeri varlığını yeniden sorgulamasına yol açtı. PENTAGON'DAN BÖLGENİN KADERİNİ ŞEKİLLENDİRECEK PLAN ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), savaşın ardından Basra Körfezi'ndeki asker sayısını azaltmayı ve saldırılarda hasar gören üsleri eski haliyle yeniden inşa etmemeyi değerlendiriyor. The Washington Post'un aktardığı gelişme, ABD'nin onlarca yıldır sürdürdüğü Körfez merkezli askeri düzenin savaş sonrasında değişebileceğine işaret ediyor. ABD ÜSLERİ İRAN SALDIRILARIYLA AĞIR DARBE ALDI Pentagon, İran savaşının ABD'nin Orta Doğu'daki askeri varlığı üzerindeki etkilerini değerlendirmeye başladı. Henüz resmi bir stratejik inceleme başlatılmadığı belirtilirken, Pentagon'un politika birimi, Genelkurmay ve ABD Merkez Komutanlığı bölgedeki mevcut askeri yapılanmanın geleceğini ele alıyor. Değerlendirmenin en kritik başlıklarından biri ise Basra Körfezi'ndeki ABD askerlerinin azaltılması. İran'ın aylar boyunca düzenlediği füze ve insansız hava aracı (İHA) saldırıları, bölgedeki Amerikan üslerini ağır biçimde vurdu. Yaşanan yıkım, Pentagon'un önüne daha önce ciddi biçimde gündeme gelmeyen bir seçeneği getirdi: Hasar gören üsleri eskisi gibi yeniden kurmak yerine ABD'nin bölgedeki askeri varlığını azaltmak. 40 BİN ASKERLİK DÜZEN SARSILIYOR ABD Merkez Komutanlığı normal şartlarda Ürdün'den Umman'a uzanan yaklaşık 1.500 millik hatta, 20'ye yakın noktada yaklaşık 40 bin asker bulunduruyor. Bölgedeki en büyük ve kalıcı Amerikan üslerinin önemli bölümü ise Basra Körfezi'nde bulunuyor. Bahreyn, ABD Beşinci Filosu'nun karargahına ev sahipliği yaparken, Kuveyt başta olmak üzere diğer Körfez ülkelerinde ABD'nin kara ve hava unsurları konuşlandırılıyor. Ancak savaş, bu yapılanmanın ciddi bir kırılganlık taşıdığını ortaya koydu. ABD'NİN KÖRFEZ'DEKİ ÜSLERİ SAVUNMASIZ KALIYOR The Washington Post'un aktardığına göre ABD ordusu, savaş başlamadan önce İran'ın füze ve İHA saldırılarına karşı birçok üssünden personel tahliye etti. Bazı tesislerin normal personel seviyesinde tutulamayacak kadar savunmasız olduğu değerlendirildi. Pentagon şimdi bu değişikliklerin bir bölümünü savaş sonrasında kalıcı hale getirmeyi değerlendiriyor. ABD Merkez Komutanlığı Komutanı Amiral Bradley Cooper'ın da Basra Körfezi'ndeki Amerikan askerlerinin daha batıya kaydırılması yönündeki görüşmelere destek verdiği belirtiliyor. Gündemdeki seçenekler arasında asker ve askeri ekipmanın Ürdün'e, İsrail'e veya Suudi Arabistan'ın Kızıldeniz kıyısına kaydırılması bulunuyor. Ancak İran'ın Ürdün ve İsrail gibi daha uzak hedefleri de vurabildiğini göstermesi, bu seçeneğin de ABD açısından kusursuz bir çözüm olmadığını ortaya koyuyor. 'ABD'NİN KIRILGAN YAPISI GÖZLER ÖNÜNE SERİLDİ' İran saldırılarının ABD askeri varlığı üzerindeki etkisi yalnızca personel kaybıyla sınırlı kalmadı. The Washington Post'un daha önce aktardığı bilgilere göre savaş sırasında 200'den fazla ABD askeri tesisi hasar gördü veya yok edildi. Mart ayında Kuveyt'teki Port Shuaiba askeri tesisine düzenlenen saldırıda 6 ABD askeri hayatını kaybetti. ABD ordusu ayrıca İran saldırılarına karşı savunma sırasında 1.000'den fazla gelişmiş hava savunma önleyicisi kullandı. Bu durum Patriot ve THAAD sistemlerinde kullanılan mühimmatın Pentagon stokları üzerinde ciddi baskı oluşturmasına yol açtı. Eski ABD Suudi Arabistan Büyükelçisi Michael Ratney de savaşın bölgedeki Amerikan güçlerinin kırılganlığını açık biçimde ortaya çıkardığını belirtti. KÖRFEZ ÜLKELERİ ABD'SİZ KALABİLİR ABD'nin bölgedeki askeri varlığını azaltması, yalnızca Washington'ın değil Körfez ülkelerinin de güvenlik dengelerini değiştirebilir. Bahreyn, Kuveyt ve diğer bölge ülkeleri onlarca yıldır savunmalarında ABD askeri gücüne güveniyor. Washington'ın asker çekmesi halinde bu ülkelerin kendi savunma kapasitelerini geliştirmesi veya başka güçlerle yeni güvenlik ortaklıkları kurması gerekecek. Ancak bu kapasitenin oluşturulmasının aylar hatta yıllar sürebileceği belirtiliyor. İran'ın Körfez'deki Amerikan üslerine yönelik misilleme saldırıları, Washington'un bölgedeki müttefikleri arasında da rahatsızlığa neden oldu. Bazı Körfez ülkeleri, Trump yönetiminin savaşı başlatmadan önce kendileriyle yeterince istişare etmediğini düşünüyor. SAVAŞIN FATURASI DA AĞIRLAŞIYOR Pentagon, savaşın eylül sonuna kadar ABD'ye yaklaşık 37,5 milyar dolara mal olacağını tahmin ediyor. Ancak bu rakama İran saldırılarında zarar gören üslerin yeniden inşasının maliyeti dahil değil. Savunma Bakanlığı Mali İşler Sorumlusu Jules Hurst III, yeniden inşa maliyetlerinin hesaplamaya dahil edilmediğini, çünkü yönetimin üsleri nasıl yeniden inşa edeceğine henüz karar vermediğini açıkladı. American Enterprise Institute ise daha önce hedef alınan ABD üslerinin onarılması için yaklaşık 5 milyar dolar gerekebileceğini tahmin etmişti. WASHİNGTON'DA YENİ KAVGA: KÖRFEZ Mİ, ÇİN Mİ? Pentagon'daki tartışma, ABD'nin küresel askeri öncelikleri konusunda yönetim içindeki görüş ayrılıklarını da derinleştirebilir. Bir kesim Orta Doğu'daki askeri müdahalelerin sürdürülmesini savunurken, diğer kesim Pentagon'un bölgedeki güvenlik taahhütlerini azaltarak kaynaklarını ABD ana karasının savunmasına ve Çin gibi daha güçlü rakiplerin caydırılmasına yöneltmesini istiyor. Bu nedenle İran savaşı sonrasında alınacak karar, yalnızca birkaç Amerikan üssünün kaderini belirlemeyecek. ABD'nin onlarca yıldır Körfez'de kurduğu askeri düzenin geleceği de masaya yatırılmış olacak.