Tanker savaşında sessiz tehlike: Körfez’de yeni felaket kapıda! ABD-İran çatışması bölgeyi nasıl tehdit ediyor?

ABD ile İran arasındaki savaş Hürmüz Boğazı çevresinde tankerleri de hedef haline getirirken, çatışmaların denizlerde yaratabileceği çevre felaketi giderek büyüyen bir tehdit oluşturuyor. El Cezire'nin haberine göre bölgede bekleyen onlarca tanker milyonlarca varil petrol taşıma kapasitesine sahip. Olası bir büyük saldırı, Basra Körfezi'nde yıllarca sürebilecek bir çevre felaketini tetikleyebilir. HÜRMÜZ'DE TANKERLER HEDEFTE ABD, 8 Eylül'de İran'a ait 5 petrol tankerini vurdu. Bu saldırıdan yalnızca 3 gün önce de 3 İran tankerinin hedef alındığı açıklanmıştı. İran da Hürmüz Boğazı'ndan geçen bazı tankerleri ve ABD bağlantılı gemileri hedef aldığını duyurdu. Karşılıklı saldırılar, dünyanın en önemli petrol geçiş noktalarından biri olan Hürmüz'ü aynı zamanda büyük bir çevre tehdidinin merkezine taşıdı. Tankerlerden birinin vurulması, yangın çıkması veya geminin batması halinde milyonlarca varil petrol denize karışabilir. 11 MİLYON VARİLLİK TEHLİKE El Cezire'nin MarineTraffic verilerine dayandırdığı bilgilere göre 7 Eylül itibarıyla Hürmüz Boğazı'ndan geçmek için bekleyen 42 tanker bulunuyordu. Bunların 18'i petrol taşıyordu. Söz konusu tankerlerin toplam petrol ve petrol ürünü taşıma kapasitesinin yaklaşık 1,76 milyon metreküp, yani 11,1 milyon varil olduğu hesaplandı. Bu miktar dünya genelindeki günlük petrol talebinin yaklaşık yüzde 11'ine denk geliyor. Tankerlerden birinin büyük bir saldırıyla batması halinde denize milyonlarca litre petrol yayılabilir. Petrol akıntılar ve rüzgarlarla kısa sürede geniş bir alana taşınarak kıyıları, balıkçılık sahalarını ve deniz canlılarının yaşam alanlarını tehdit edebilir. FELAKETİN İLK İŞARETLERİ GELDİ Bölgede çevresel risk şimdiden kendisini göstermeye başladı. Haziran ayında Umman açıklarında karaya oturan Caroline Bezengi isimli tankerden petrol sızdı. Reuters'ın tahminine göre gemi yaklaşık 800 bin varil petrol taşıyordu. Umman Çevre Kurumu, sızıntının Ras Madraka yakınlarındaki yaklaşık 40 kilometrelik kıyı şeridini ve Masirah Adası'nı etkileyebileceği uyarısında bulundu. 3 Ağustos'ta ise Liberya bayraklı Minoan Pioneer isimli yük gemisi Umman açıklarında kimliği belirlenemeyen bir mühimmatın isabet etmesi sonucu alev aldı. Uydu görüntülerinde daha sonra Hürmüz çevresindeki bazı bölgelerde geniş petrol tabakaları tespit edildi. KÖRFEZ'İN HASSAS DENGESİ BOZULABİLİR Basra Körfezi, mercan resifleri, deniz çayırları, mangrovlar ve sulak alanlar dahil çok sayıda hassas ekosisteme ev sahipliği yapıyor. Bu alanlar balıklar, deniz kaplumbağaları ve göçmen kuşlar için önemli yaşam ve beslenme sahaları oluşturuyor. El Cezire'ye konuşan Sultan Kabus Üniversitesi'nden Dr. Hussein Samh al-Masroori, petrol ve hidrokarbonların balıklar, mercanlar, planktonlar ve diğer deniz canlılarını doğrudan etkileyebileceğini belirtiyor. Özellikle balık yumurtaları ve larvalarının petrol kirliliğine karşı son derece hassas olduğu ifade ediliyor. Körfez'in dış okyanuslarla su alışverişinin sınırlı olması da riski artırıyor. Petrolün deniz tabanındaki tortulara hapsolması, bazı bölgelerde kirliliğin yıllarca kalıcı hale gelmesine yol açabiliyor. 1991 FELAKETİ HALA HAFIZALARDA Bölgede böyle bir felaketin nasıl sonuçlanabileceğine dair en dikkat çeken örnek 1991 Körfez Savaşı'nda yaşandı. Irak güçlerinin Kuveyt'teki petrol kuyularını ateşe vermesiyle milyonlarca galon petrol Körfez'e yayıldı. Petrol ve katranla kaplanan yaklaşık 770 kilometrelik kıyı şeridi, deniz ekosistemlerinde ağır tahribata yol açtı. Kirliliğin etkileri kıyılarda yıllarca devam etti. Bugün Hürmüz çevresinde yaşanan tanker saldırıları, benzer ölçekte olmasa da yeni bir petrol felaketi ihtimalini yeniden gündeme getiriyor. EN BÜYÜK KORKU: PETROLÜN SU KAYNAKLARINA ULAŞMASI Tehlikenin boyutunu artıran bir başka unsur ise Körfez ülkelerinin içme suyu ihtiyacı. Bölgedeki ülkeler büyük ölçüde deniz suyunun arıtılmasıyla elde edilen suya bağımlı. Dr. Al-Masroori'ye göre petrol sızıntısının deniz suyu arıtma tesislerinin su alım noktalarına yaklaşması, ham suyun kalitesini bozabilir ve arıtma süreçlerini etkileyebilir. Riskin boyutu ise sızıntının konumuna, akıntılara, su alım noktalarının mesafesine ve arıtma teknolojisine bağlı. Bu nedenle Hürmüz çevresindeki tanker savaşının tehdidi yalnızca petrol piyasaları veya deniz ticaretiyle sınırlı değil. Bölgede yaşanabilecek büyük bir tanker kazası ya da saldırısı, savaşın denizlerde bıraktığı en sessiz ve en uzun süreli mirasa dönüşebilir.

Tanker savaşında sessiz tehlike: Körfez’de yeni felaket kapıda! ABD-İran çatışması bölgeyi nasıl tehdit ediyor?

Hürmüz'de savaşın görünmeyen yüzü ortaya çıkıyor. Günlerdir hedef alınan tankerler ve bölgede mahsur kalan milyonlarca varillik petrol, Körfez'i büyük bir çevre felaketinin eşiğine taşıyor. Üstelik tehlike yalnızca deniz canlılarıyla sınırlı değil.